ocena miejsca: 4.7 / 30
oceń i Ty!

Efez



odwróć kolory tekstu i tła

Miasto jońskie, którego założycielem wg legensy był Androklos, syn ateńskiego króla Kordusa. Przed wyprawą do Jonii, otrzymał od wyroczni wskazówkę dotycząca miejsca założenia miasta. Miało ono powstać w miejscu, które "wskaże jemu ryba i dzik". Zgodnie z mitem, na wzgórzu Pion, niedaleko ujścia rzeki Kaystron, spotkał przy ognisku rybaków piekących ryby. Jedna z ryb podskoczyła a rozpryskujące się iskry zapaliły pobliskie zarośla. Ogień spłoszył kryjącego się w nich dzika. Miasto zostało założone w IX w. p.n.e.. 

W VII wieku p.n.e. miasto zostało zniszczone podczas najazdu Kimmerów. Około 560 p.n.e. Efez został zdobyty przez króla Lidii Krezusa, który je odbudował. W 546 p.n.e., po zwycięstwie Cyrusa Wielkiego przeszedł pod panowanie perskie. W 334 p.n.e. został zdobyty przez Macedończyków. Po śmierci Aleksandra Wielkiego odziedziczył je Lizymach, który przeniósł je o kilka kilometrów ze względu na zamulanie portu. W 133 p.n.e. Efez wraz z całym królestwem pergamońskim przeszedł pod panowanie imperium rzymskiego. W I wieku do Efezu dotarła wiara chrześcijańska. Św. Paweł, podczas swoich podróży misjonarskich, najprawdopodobniej trzykrotnie gościł tu i nauczał. 

Z Efezem jest związana postać św. Jana Ewangelisty, który tu przeżył ostatnie trzy lata życia i napisał swoją Ewangelię. Św. Jan osiedlił się w Efezie wraz z matką Jezusa Maryją.

W III wieku Efezu nie ominęły najazdy Gotów. Zniszczenia spowodowane najazdem oraz coraz silniejsze zamulanie się ujścia rzeki zapoczątkowały stopniowy upadek miasta. Morze odsuwało się coraz dalej.

Zabytki:

Odeon - znajduje się w pobliżu agory. Został zbudowany w II wieku przez Vediusa Antoniusa i jego żonę Flawię Papionę. Jest to niewielki teatr mieszczący 1500–2000 osób. Podobno posiadał drewniane zadaszenie.

świątynia Dea Roma i Divus Julius - zbudowana w I wieku przez Oktawiana Augusta. Obecnie zachowały się jedynie fragmenty kolumn

Prytanejon - budynek rady miejskiej, zbudowany w I wieku. Na dziedzińcu palił się wieczny ogień, którym opiekowali się kapłani Kureci. 

Droga Kuretów - część świętej drogi wiodącej do Świątyni Artemidy. Prowadzi od budynku odeonu w kierunku Biblioteki Celsusa. Zgodnie z tradycją przechodziła tędy procesja kapłanów Kuretów niosących drewno do podtrzymywania świętego ognia. Wzdłuż drogi zachowały się liczne pomniki. 

Świątynia Domicjana - zbudowana w latach sprawowania władzy przez cesarza, należała do największych w mieście. Przed nią, na dwumetrowym postumencie, ustawiono pomnik cesarza Domicjana. 

Fontanna Pollia - została zbudowana w 97 przez Sextiliusa Pollio. Zasilana była z akweduktu doprowadzającego wodę na agorę. Ścianę basenu fontanny zdobiła grupowa rzeźba przedstawiającą spotkanie Odyseusza z Polifemem. 

Monument Memmiusa - zbudowany dla upamiętnienia dyktatora Sulli i Gajusa Memmiusa, budowniczego akweduktu zaopatrującego Efez w wodę. 

Brama Herkulesa - zbudowana została na przełomie IV i V wieku nad Drogą Kuretów, w pobliżu monumentu Memmiusa. 

Fontanna Trajana - zbudowana na początku II wieku dla upamiętnienia cesarza Trajana. 

Domy na tarasach - należały do bogatszych mieszkańców Efezu. Najstarsze z nich zostały zbudowane na początku I wieku. 

Świątynia Hadriana - zbudowana w porządku korynckim w II wieku dla uczczenia cesarza Hadriana. 

Łaźnie Scholastyki - typowe termy rzymskie, zostały zbudowane w I wieku, odnowione zostały w V wieku przez kobietę o imieniu Scholastyka, której posąg (bez głowy) nadal znajduje się na tarasie, przy wejściu do łaźni. Termy sąsiadują z latrynami dla mężczyzn (latryny dla kobiet były zlokalizowane w innej części miasta), tworząc kompleks budynków służących mieszkańcom miasta.

Latryny dla mężczyzn - zlokalizowano na wschód od łaźni Scholastyki. Pod ścianami umieszczono marmurowe płyty z otworami. Latryny zaopatrzone były w system kanalizacyjny, przez który przepływająca woda spłukiwała odchody zbierane w specjalnym basenie.

W sąsiedztwie łaźni, naprzeciw Biblioteki Celsusa odkryto ruiny budynku, który uznano za dom publiczny

Świątynia Serapisa - poświęcona Serapisowi, została zbudowana w II wieku. Budowla została wzniesiona z ogromnych bloków marmuru, kolumny o średnicy ok. 1,5 m miały wysokość 12 m. Wewnątrz świątyni najprawdopodobniej znajdował się posąg bóstwa wykonany z granitu. 

Biblioteka Celsusa - symbol Efezu. Najbardziej charakterystyczne ruiny starożytnego miasta.

Brama Mazeusa i Mitridiusza - znajduje się w sąsiedztwie biblioteki Celsusa i agory handlowej. Została zbudowana przez Mazeusa i Mitrydatesa w formie trójprzelotowego łuku triumfalnego.

Agora handlowa -początkowo zajmowała wielki plac. Na środku placu umieszczono zegary: wodny i słoneczny.

Ulica Marmurowa - prowadzi od biblioteki Celsusa, wzdłuż handlowej agory, w kierunku teatru. Jest to wykładany marmurowymi płytami odcinek Świętej Drogi, która prowadziła aż do Świątyni Artemidy. Zachowany fragment został przebudowany w V wieku. Widoczne wzdłuż drogi kanały ściekowe umieszczono poniżej poziomu ulicy.

Wielki Teatr- został wkomponowany w zbocze góry Pion (Panaır). Budowę teatru rozpoczęto podczas sprawowania władzy przez Lizymacha w III wieku p.n.e. Fasadę sceny ozdobiono kolumnami i niszami, w których umieszczono rzeźby. Był to jeden z największych teatrów Jonii, który i w naszych czasach gromadzi publiczność podczas corocznych Efeskich Festiwali Muzycznych.

Droga Arkadiusza - nazywana też Arkadyjską albo drogą portową, prowadzi od teatru w kierunku portu. 

Kościół Marii Panny. W II wieku, w pobliżu portu wybudowano bazylikę. Po uznaniu chrześcijaństwa za religię państwową, bazylikę przebudowano na kościół. 

Stadion - został zbudowany w I wieku, podczas sprawowania władzy przez Nerona. Służył jako miejsce zawodów sportowych. 

Na terenie ruin odkryto jeszcze wiele innych obiektów. Większość z nich jest niedostępna dla zwiedzających. Na terenie Efezu nadal są prowadzone prace archeologiczne.


Jak dojechać?

Efez położony jest na Wybrzeżu Egejskim Turcji, kilka kilometrów od miasta Selcuk i kilkanaście od Kusadasi. Dojechać można samochodem, taksówką lub dolmuszem kursującym pomiędzy tymi miastami. 

Do Efezu można wejść z dwóch stron:

1) dojechać dolmuszem drogą D515 Dr. Sabri Yayla, a następnie przejść ok. kilometr pieszo lub wziąć taksówkę;

2) dojechać drogą D550, a następnie Meryem Ana Yolu  z Selcuk.

 

Warto pamiętać, że zwiedzanie może zająć nawet kilka godzin, a wejście i wyjście z ruin nastąpi z różnych stron. Jeśli natomiast przyjedziemy do ruin samochodem, konieczne będzie dwukrotne przejście trasy, żeby wrócić na parking lub wzięcie taksówki.

 


Pokaż Wybrzeże Egejskie Turcji na większej mapie


Zdjęcia Efez


  Kusadasi - pogoda:
Dziś, 13 grudnia 2017
+20°  / +9°
Słonecznie

wiatr: WSW 3 km/h
ciśnienie: 1021 hPa
wilgotność: 66%
zachmurzenie: 0%
opady: 0.0 mm/h

Czwartek, 14 grudnia 2017
+18° C    /  +10° C
Częściowe zachmurzenie
wiatr: SW 6 km/h
opady: 0.0 mm/h

Piątek, 15 grudnia 2017
+19° C    /  +10° C
Częściowe zachmurzenie
wiatr: S 7 km/h
opady: 0.0 mm/h

Sobota, 16 grudnia 2017
+18° C    /  +10° C
Częściowe zachmurzenie
wiatr: S 13 km/h
opady: 0.1 mm/h

Niedziela, 17 grudnia 2017
+17° C    /  +8° C
Miejscami opady deszczu
wiatr: SSE 39 km/h
opady: 0.3 mm/h